Hải quân ASEAN lo ngăn xung đột bùng nổ

Tác giả: Hoàng Phương Loan

28/07/2011

Họp vào đúng thời điểm Biển Đông có nhiều diễn biến phức tạp, nỗ lực cụ thể hóa những hợp tác hải quân, để ngăn xung đột bùng nổ, giữ hòa bình và ổn định trên biển đã được các Tư lệnh hải quân ASEAN thảo luận.

Chủ động

Họp vào đúng thời điểm Biển Đông có nhiều diễn biến phức tạp, khi Trung Quốc có nhiều hoạt động để củng cố yêu sách đường lưỡi bò trên thực địa, thế nhưng, theo Tư lệnh Philippines Alexander P Pama, đó không phải là động lực buộc hải quân ASEAN ngồi lại với nhau. Hợp tác hải quân là nhu cầu tự thân của ASEAN, và việc ngăn ngừa xung đột cũng vậy.

Hiện nay, Biển Đông đang có sự đan xen phức tạp giữa các thách thức an ninh phi truyền thống và truyền thống trong môi trường biển khu vực và không một quốc gia đơn lẻ nào có thể tự giải quyết.

Theo người đứng đầu hải quân Philippines, có những vấn đề như Biển Đông “buộc ASEAN phải thảo luận để định hình”.

“Một thực tế rõ ràng là trong khu vực chúng ta tồn tại những tuyên bố chủ quyền chồng lấn với một số vùng biển, đảo tập trung trên khu vực Biển Đông. Nhiều hành động vi phạm luật pháp quốc tế và đe dọa chủ quyền đối với một số quốc gia trong khu vực đang đe dọa đến hòa bình, ổn định của khu vực và trên thế giới”, Phó Đô đốc Nguyễn Văn Hiến, Tư lệnh hải quân Việt Nam nhận định.

Vị Thứ trưởng Quốc phòng Việt Nam cho rằng, Biển Đông đang “tạo ra nguy cơ tiềm tàng bùng nổ xung đột nếu không có nhận thức chung đúng đắn, quyết tâm cho một giải pháp hòa bình và quản lý xung đột hữu hiệu”,

“Tình hình này không có lợi cho bất cứ quốc gia nào trong khu vực, kể cả các quốc gia không có biển”.

Các tư lệnh hải quân ASEAN cần phải xác định được đâu là tương lai của khu vực châu Á. Nỗ lực riêng của mỗi quốc gia vì an ninh hàng hải là không đủ nên cần có sự hợp tác vì ổn định trong khu vực, Tư lệnh Hải quân Philippines nói. Và vì thế, các sáng kiến khác nhau cần được đưa ra, xem xét một cách thẳng thắn, trên cơ sở tính đến căng thẳng ở Biển Đông.

“Trong khi chưa có một cơ chế quản lý xung đột hữu hiệu thì những tính toán sai lầm có thể dẫn tới xung đột”, các tư lệnh hải quân nhấn mạnh.

ASEAN cần có tiếng nói thống nhất và mạnh mẽ tới Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông,  Tư lệnh hải quân Malaysia Tan Sri Adbul Aziz bin Hj Jaafar nói bên lề hội nghị.

Còn vị Tư lệnh Hải quân Việt Nam cho rằng Hải quân các nước ASEAN phải cùng nhau xác định được lập trường chung kiên định về giải pháp hòa bình, thông qua đàm phán cho việc giải quyết các tranh chấp trên những vùng biển có tranh chấp chủ quyền, tuân thủ theo luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước LHQ về Luật biển năm 1982 (UNCLOS).

Các bên nỗ lực thực thi đầy đủ Tuyên bố Ứng xử các bên ở Biển Đông (DOC) và nỗ lực xây dựng Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông (COC) giữa ASEAN và Trung Quốc nhằm tạo khuôn khổ pháp lý, quản lý xung đột trên vùng biển này.

Trong khi đó, Tư lệnh Hải quân Philippines kêu gọi các bên ủng hộ xử lý vấn đề tranh chấp trên biển, bằng con đường song phương và đa phương. Đồng tình, Phó Đô đốc Nguyễn Văn Hiến nhắc lại quan điểm rõ ràng của lãnh đạo ASEAN, đối với các vấn đề trên Biển Đông, tồn tại cả vấn đề song phương và đa phương, trong đó có vấn đề không chỉ liên quan đến các nước trong khối mà còn các nước ngoài khối, ngoài khu vực, như an toàn hàng hải, an ninh biển.

Với những vấn đề đa phương, các bên phải cùng ngồi lại, thảo luận giải quyết. Một khi vấn đề liên quan đến nhiều nước, theo ông Hiến, “không thể có chuyện chỉ 2 nước ngồi lại với nhau, bàn về lợi ích của nước thứ ba. Cách tiếp cận như vậy là không nên”.

Trung tướng Hiến cũng lưu ý, nhiều vấn đề ở Biển Đông, bản chất đã là vấn đề quốc tế, đa phương, chứ không phải Việt Nam, Philippines hay Indonesia lôi kéo các nước khác vào để quốc tế hóa.

Ngoài những nỗ lực của từng quốc gia, cần có nỗ lực chung của ASEAN trong việc đảm bảo an ninh biển. ASEAN cần có các bước đi chủ động trong vấn đề Biển Đông, Trung tướng Hiến nói.

Tạo dựng lòng tin

Tranh chấp chủ quyền rất phức tạp, đòi phải giải quyết lâu dài, Tư lệnh hải quân Malaysia, Tan Sri Abdul Aziz bin Hj Jaafar cũng nói thẳng. Vì thế, điều lãnh đạo hải quân ASEAN nhấn mạnh là nhu cầu trao đổi, để tạo dựng lòng tin giữa các bên.

Gặp gỡ, trao đổi giữa hải quân sẽ giúp tạo dựng lòng tin, thúc đẩy hợp tác giữa các bên. Đó là minh chứng của khả năng hợp tác, Tư lệnh hải quân Malaysia nói bên lề hội nghị.

Cần tạo dựng lòng tin bằng nhiều biện pháp, trong đó có việc minh bạch công khai các chính sách quốc phòng, cũng như nhu cầu xây dựng lực lượng của mình, đồng thời đẩy mạnh các hoạt động hợp tác và giao lưu hiện có cả trên kênh song phương và đa phương”, Tư lệnh hải quân VN đồng tình.

“Một hành động đơn giản như tàu và máy bay hải quân ASEAN kéo còi và cờ chào nhau mỗi khi gặp gỡ trên biển, hay hoạt động cụ thể trên thực tiễn như tuần tra liên hợp đa phương, hay diễn tập tìm kiếm, cứu hộ cứu nạn, sẽ có ý nghĩa và tác dụng lớn đối với hợp tác quốc phòng – an ninh ASEAN, vì hòa bình và ổn định khu vực”.

Thông qua các cuộc tiếp xúc, hội nghị của tư lệnh, vấn đề giữa các nước sẽ được giải quyết, đi đến thống nhất dựa trên quan điểm tự nguyện, nguyên tắc đồng thuận, Phó tư lệnh Hải quân Indonesia tin tưởng.

Hiện nay, “hải quân ASEAN đang cùng nỗ lực tìm các khoảng trống để dần lấp đầy, hoàn thiện khung và cơ chế hợp tác giữa hải quân các nước”, Trung tướng Hiến nói.

Ông Marsetio đề nghị ASEAN vạch ra một lộ trình với những kế hoạch hoạt động cụ thể, để thúc đẩy hợp tác. Chỉ huy trưởng hải quân Myanmar, Đô đốc Nyan Tun thì khuyến nghị, việc hợp tác có thể bắt đầu ở những lĩnh vực ít nhạy cảm hơn. Thay vì lo câu chuyện chủ quyền, hải quân ASEAN có thể hợp tác tuần tra chung không vì chủ quyền, mà ở những nội dung khác, như bảo vệ môi trường, chống cướp biển…

“Đây là các vấn đề an ninh phi truyền thống mà quốc gia nào cũng phải đối mặt. Qua những hợp tác này, các bên sẽ tiệm cận dần để giải quyết các vấn đề khác, phức tạp hơn“, ông Marsetio nói.

Chưa nói đến những phức tạp ở Biển Đông, ngay chuyện chống cướp biển ở vùng biển bên ngoài, với các nước cũng không phải chuyện dễ dàng. “Vừa rồi, tàu Việt Nam bị cướp biển Somali bắt, vậy mà chúng tôi không thể xử lí được. Nếu có được cơ chế của ASEAN hỗ trợ, có lẽ Việt Nam sẽ được giúp nhiều”, Tư lệnh hải quân VN chia sẻ. Sắp tới, theo lời mời của Indonesia, các sĩ quan Việt Nam sẽ theo tàu chống cướp biển ở vịnh Aden, để học kinh nghiệm.

Con đường hợp tác theo hướng tiệm tiến, từ dễ đến khó, hải quân ASEAN muốn thực sự đi đầu trong hợp tác quốc phòng – quân sự trong khu vực và ngày càng được mở rộng, chiều sâu hợp tác ngày càng được nâng lên và tính thực tiễn của hợp tác ngày càng được thể hiện rõ và chú trọng.

Đã có những ý kiến tại Hội nghị cho rằng, ASEAN cần tính tới khả năng mở rộng cơ chế hợp tác hải quân cho các nước thành viên ngoài khối.

Chúng ta đã có cơ chế Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng với sự tham gia của 8 nước đối tác. Liệu có nên chăng, hợp tác hải quân ASEAN cũng sẽ mở rộng theo hướng này, hay chí ít, mời các nước tham dự với tư cách quan sát viên, đại diện Brunei đặt vấn đề.

Thế nhưng, mọi cơ hội và khả năng hợp tác cụ thể phần nhiều còn để ngỏ. Bởi “ASEAN cũng cần thời gian để sẵn sàng và ASEAN cũng không muốn làm cho nước nào lo lắng”, Tư lệnh Malaysia đã nói như vậy.

TUANVIETNAM.NET

 

 

Tướng Mỹ nói về chuyến thăm Trung Quốc

    28/07/2011
Cuộc thảo thuận của chúng tôi là khá thẳng thắn, tuy không thân mật nhưng ít nhất là chúng tôi đang nói chuyện.

Sau chuyến thăm đến Trung Quốc theo lời mời của Tổng tham mưu trưởng quân đội Trung Quốc tướng Trần Bỉnh Đức, Đô đốc Mike Mullen chủ tịch hội đồng tham mưu trưởng liên quân Mỹ đã có bài phát biểu cảm tưởng sau chuyến thăm của ông.

Bài phát biểu được đăng tải trên trang New York Times, dưới đây là nội dung bài viết:

Mối quan hệ quân sự giữa Mỹ và Trung Quốc là một trong những mối quan hệ quan trọng nhất thế giới hiện nay. Tuy nhiên mối quan hệ này đang bị che phủ bởi những hiểu lầm và nghi ngờ, đó vẫn là một thách thức lớn nhất.

Có những vấn đề mà chúng tôi không đồng tình với nhau, những vẫn đề này rất nhạy cảm và dễ dẫn đến sự đối đầu lẫn nhau. Tuy nhiên, có rất nhiều lĩnh vực quan trọng, lợi ích của chúng tôi là trùng với nhau, và chúng tôi cần phải làm việc cùng nhau.

Vì vậy chúng ta cần làm cho mối quan hệ này tốt hơn, bằng cách tìm kiếm những sự tin tưởng chiến lược. Vậy làm thế nào để chúng ta có thể đạt được điều đó?

Đối thoại là quan trọng

Một số các hiểu lầm giữa quân đội chúng ta và Trung Quốc có thể được xóa bỏ bằng cách tiếp cận với nhau. Không phải là chúng ta tiết lộ các bí mật, tuy nhiên để làm cho các ý định của chúng ta trở nên rõ ràng hơn cần phải cởi mở một chút.

Đô đốc Mullen đang mục sở thị một chiếc Su-27 của Trung Quốc.

Đó là lý do tại sao trong chuyến thăm của Tổng tham mưu trưởng Trần Bỉnh Đức đến Mỹ hồi tháng 5, đó cũng là lý do tại sao tôi có chuyến thăm đến Trung Quốc cách đây 2 tuần.

Chúng ta đã cởi mở hơn trong một số lĩnh vực, ví dụ như tôi đã chỉ cho tướng Đức khả năng của máy bay không người lái Predator một cách khá chi tiết và cho ông ta xem Predator bắn đạn thật.

Tôi hiểu mối quan tâm của những người cho rằng, sự hợp tác bất kỳ sẽ mang lại lợi ích cho Trung Quốc nhiều hơn so với Mỹ. Tôi không đồng ý như vậy, mối quan hệ quân sự này là rất quan trong cho cả 2.

Phía Trung Quốc cũng đã thực hiện các động thái tương tự, tướng Đức đã hướng dẫn tôi tham quan các tàu ngầm mới nhất của họ, một cái nhìn cận cảnh máy bay chiến đấu Su-27 và quan sát một cuộc tập trận chống khủng bố phức tạp.

Trong các cuộc thảo luận của chúng tôi là thẳng thắn và rất thẳng thắn, tướng Đức đã không bày tỏ nhiều quan tâm của ông đến việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan. Tôi cũng đã cho tướng Đức hiểu rõ quan điểm của quân đội Mỹ sẽ không từ chối các trách nhiệm của mình với các nước đồng minh và đối tác.

Tướng Trần Bỉnh Đức cho biết chiến lược của Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Hoa (PLA) là xây dựng một quân đội mang tính phòng thủ, tôi cho rằng đó không phải là kỹ năng mà họ đang hoàn thiện, sự đầu tư của họ không hỗ trợ cho lập luận này. Không phải là thân mật, nhưng ít ra là chúng tôi đang nói chuyện.

Tập trung vào những điều chúng ta có điểm chung

Chúng tôi, Mỹ – Trung là hai quốc gia biển với đường bờ biển dài và nền kinh tế phần lớn phụ thuộc vào thương mại tự do. Chúng tôi có chung mối đe dọa đối mặt với nạn buôn bán ma túy, cướp biển, khủng bố, vi phạm bản quyền, phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Cả hai bên đều muốn hướng đến một sự ổn định trên bán đảo Triều Tiên và Pakistan, cả hai đều công nhận sự cần thiết phải phối hợp với nhau trong viện trợ nhân đạo và cứu trợ thiên tai.

Đây là những thách thức mà chúng ta có thể làm việc cùng nhau và nhiệm vụ của chúng ta là lập kế hoạch, đào tạo và một ngày nào đó có thể làm việc cùng nhau. Chúng tôi đã cam kết để tiến hành một cuộc tập trận chống cướp biển chung tại vịnh Aden trong năm nay.

Tướng Trần Bỉnh Đức cho biết chiến lược của Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Hoa (PLA) là xây dựng một quân đội mang tính phòng thủ, tôi cho rằng đó không phải là kỹ năng mà họ đang hoàn thiện, sự đầu tư của họ không hỗ trợ cho lập luận này.

Có một chặng đường dài phía trước

Chúng ta vẫn không thể không để mắt đến các hoạt động quân sự của Trung Quốc tại biển Đông (Trung Quốc gọi là biển Nam Trung Hoa). Tôi vẫn không hiểu một cách đầy đủ về sự biện minh cho chi tiêu và phát triển quốc phòng một cách nhanh chóng của Trung Quốc, hoặc mục tiêu dài hạn cho kế hoạch hiện đại hóa quân sự của họ.

Tôi không tin rằng Trung Quốc sẽ giải quyết các tranh chấp bằng cách ép buộc các quốc gia nhỏ hơn. Thay vào đó, chúng tôi ủng hộ quá trình hợp tác ngoại giao giữa tất cả các bên để giải quyết các tranh chấp theo luật pháp quốc tế. Chúng ta cần có các cơ chế tốt hơn đối phó với những căng thẳng không thể tránh khỏi.

Trong thực tế đôi khi ngay thẳng và trung thực, chính xác là những gì cần thiết để tạo sự tin tưởng chiến lược, và chúng tôi cần nhiều hơn như thế. Mối quan hệ quân sự giữa chúng tôi chỉ mới tạm qua thời kỳ đóng băng, Chính phủ Trung Quốc luôn sử dụng đó như là một sự thể hiện sự không hài lòng.

Họ không thích những gì chúng ta làm, họ lập tức cắt đứt quan hệ, đó không phải là một mô hình đáng tin cậy. Đó cũng không phải là một phần của chúng ta, tham gia vào các phản ứng.

Đó là lý do cho sự cam kết của Tổng thống Obama và Chủ tịch Hồ Cẩm Đào để cải thiện quan hệ quân sự là một điều rất quan trọng. Sự tin tưởng cần được bắt đầu từ một cơ sở nào đó, và đó không phải là đối tượng để làm thay đổi luồng gió chính trị.

Tướng Trần Bỉnh Đức và tôi đã xem xét các cuộc thảo luận thường xuyên hơn, các cuộc tập trận chung sẽ nhiều hơn, trao đổi nhân viên nhiều hơn.  Cả hai tôi đều tin tưởng rằng, thế hệ sỹ quan trẻ của 2 bên đã sẳn sàng để liên lạc chặt chẽ hơn, khi vai của họ dựa vào nhau sẽ hy vọng sự tin tưởng sâu sắc hơn.

Tôi hiểu mối quan tâm của những người cho rằng, sự hợp tác bất kỳ sẽ mang lại lợi ích cho Trung Quốc nhiều hơn so với Mỹ. Tôi không đồng ý như vậy, mối quan hệ quân sự này là rất quan trong cho cả 2.

Tôi không gợi ý chúng ta nên nhìn theo cách khác trong các vấn đề nghiêm trọng, hoặc chúng ta từ bỏ chủ nghĩa hoài nghi để hướng tới sự minh bạch, hoặc chúng ta thay đổi và tập trung vào lĩnh vực quân sự của chúng ta. Nhưng chúng ta cần phải tiếp tục giao tiếp cởi mở và làm việc chăm chỉ để cải thiện mối quan hệ.

Chúng ta có thể làm thu nhỏ cơ hội này hoặc làm cho nó tăng lên, chúng ta có thể cho lợi ích của một nhóm nhỏ và làm tăng sự nghi ngờ trong xác định mối quan hệ của chúng ta. Hoặc chúng ta làm việc theo một hướng minh bạch hơn, thực dụng hơn trong các kỳ vọng của nhau, tập trung nhiều hơn vào những thách thức chung của chúng ta.

Đó sẽ là khởi đầu tuyệt vời cho sự tin tưởng chiến lược.

>> Báo Trung Quốc: Mỹ cam kết hỗ trợ Việt Nam
>> ‘Trung Quốc phải minh bạch lợi ích ở biển Đông’
>> Mỹ hiện diện nhưng không ảnh hưởng Trung Quốc

>> Mỹ – Trung vẫn căng thẳng sau chuyến thăm của ông Mullen
>> Tướng Trung Quốc ‘phản pháo’ Đô đốc Mỹ
>> Đô đốc Mỹ thăm căn cứ tên lửa Trung Quốc
>> Tham mưu trưởng liên quân Mỹ thăm Trung Quốc

Quốc Việt (theo New York Times)
BÁO ĐẤT VIỆT

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s